Δευτέρα, 18 Σεπτεμβρίου 2017

Η Μίεζα στη Νάουσα το πρώτο πανεπιστήμιο της οικουμένης που ο Αριστοτέλης δίδαξε τον Αλέξανδρο

Η Μίεζα, «Ιερό των Νυμφών» στη Νάουσα Ημαθίας ήταν ιερός χώρος της αρχαίας Μακεδονίας, όπου ο Αριστοτέλης δίδαξε τον Αλέξανδρο μεταξύ 343 π.Χ.- 340 π.Χ. καθ' υπόδειξιν του πατέρα του Φιλίππου και έχει αποτελέσει το αντικείμενο αρχαιολογικών ανασκαφών.
Ο Μεγάλος Αλέξανδρος έφυγε από το παλάτι των Αιγών με προορισμό τη σχολή του Αριστοτέλους στη Μίεζα, ώστε να λάβει την απαραίτητη εκπαίδευση στο πρώτο Πανεπιστήμιο της Οικουμένης, πριν ξεκινήσει για την μεγαλύτερη εκστρατεία όλων των εποχών, μεταλαμπαδεύοντας τον ελληνικό πολιτισμό, σε ολόκληρο τον τότε γνωστό κόσμο.
Στην σχολή του Αριστοτέλη, παρέμεινε ο Μέγας Αλέξανδρος για 2 περίπου χρόνια, μεταξύ 343 και 340 π.Χ., ενώ μετά μετακομίζει στην Πέλλα ως αντιβασιλέας μιας και ο πατέρας του Φίλιππος έλειπε στην Πέρινθο και το Βυζάντιο.

Η μεταφορά της προίκας τα παλιά τα χρόνια




Γνώριμη για τους μεγάλους και παράξενη για τους μικρούς εικόνα από την μεταφορά της προίκας στο σπίτι του γαμπρού τα παλιά τα χρόνια στα ριζώματα.  "Η προίκα της νύφης είναι απλωμένη και όλοι περνούν να την δουν. Όλα τα προικιά είναι υφαντά (στον αργαλειό) φτιαγμένα από λινάρι." (περισσότερα για τον γάμο στα Ριζώματα εδώ:  Ο γάμος στα Ριζώματα)

Τρίτη, 12 Σεπτεμβρίου 2017

Παραδοσιακά τραγούδια από το Δάσκιο με τον Τσιγγενόπουλο Δημήτρη

Ο Τσιγγενόπουλος Δημήτρης κατάγεται από το Δάσκιο και είναι γιος του  Κυριάκου και της Κορνηλίας Τσιγγενοπούλου. Γεννήθηκε στη Βέροια το 1995 και είναι φοιτητής στα ΤΕΙ Κοζάνης στο τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών.  Τη γκάϊντα την ξεκίνησε το 2014 όταν και πήρε την απόφαση να μάθει αυτό το πανάρχαιο Ελληνικό όργανο. Με δάσκαλο τον  Θανάση Γράτσιανο, γκαϊντατζή από το Δάσκιο κατάφερε να μάθει τα μυστικά της τέχνης και τον ευχαριστεί όπως ευχαριστεί επίσης την οικογένεια, τους συγγενείς, χωριανούς και φίλους για την πολύτιμη στήριξη. Άφησε τελευταίο ένα πρόσωπο μοναδικό, σημαντικό και αξιαγάπητο την γιαγιά του την Βιργινία Τσιγγενοπούλου που με την πολύτιμη βοήθεια της του προσέφερε τις γνώσεις και τα αξιοσέβαστα τραγούδια του χωριού του που για 70 χρόνια τα κρατούσε μέσα της. "Γιαγιά μου σε ευχαριστώ για όλα και ξέρεις πόσο σε αγαπάω, να είσαι γερή και να μου μαθαίνεις όλα αυτά που ξέρεις".
Κάθε τόπος έχει τους χορούς του, τα έθιμά του, τις παραδόσεις του και σύμφωνα με τον Δημήτρη πρέπει να αρχίσουμε να τα ξαναβγάζουμε στην επιφάνεια.  
 "Ας προσπαθήσουμε σιγά σιγά να σώσουμε ότι μπορεί να σωθεί πριν είναι πολύ αργά. Σας ευχαριστώ πολύ. Τσιγγενόπουλος Δημήτρης .





"Θερίζει ο Γιάννης μοναχός" και "Τι να τον κάνω το ντουνιά" 
Στο αρμόνιο ο Άρης Γκουτζιλίκας





Κυριακή, 3 Σεπτεμβρίου 2017

Ο τραχανάς στα Πιέρια Όρη και η διαδικασία παρασκευής του.

Ο τραχανάς στα χωριά των Πιερίων είναι μια βασική διατροφική συνήθεια, ένα παραδοσιακό φαγητό προερχόμενο από τον βουκολικό τρόπο ζωής των ορεσίβιων ανθρώπων και μια πλούσια πηγή θρεπτικών συστατικών και ενέργειας τόσης όσο η δύσκολη καθημερινότητα των αγροτών επιτάσσει.  Θεωρείται το αρχαιότερο φαγητό και παρασκευάζεται και μαγειρεύεται από τα Βαλκάνια ως τη Μέση Ανατολή με πολλούς και διαφορετικούς τρόπους.
Παρακάτω θα δούμε πως φτιάχνεται ο τραχανάς στα χωριά μας κάθε καλοκαίρι,  από τον Αύγουστο ως τις αρχές του Σεπτεμβρίου :

Πρώτα απ' όλα ψάχνουμε ειδικό στάρι για τραχανά, το πλένουμε καλά, το λιάζουμε μέχρι να ξεραθεί και μετά το καθαρίζουμε.
Μόλις ξεραθεί το στάρι πρέπει να το σπάσουμε σε μια μηχανή για να το κάνουμε μπλουγκούρι. 
Μετά σε ένα μπαγράτσι βράζουμε 2 κιλά κατσικίσιο γάλα ανά 1 κιλό μπλουγκούρι και μόλις αρχίσει να κοχλάζει ξεκινάμε να ρίχνουμε μέσα το μπλουγκούρι με ένα πιάτο, λίγο-λίγο. 
Αραιώνουμε τη φωτιά σιγά-σιγά, ανακατεύουμε και το αφήνουμε να βράσει καλά. 
Μόλις βράσει, βγάζουμε το μπαγράτσι από τη φωτιά και το σκεπάζουμε καλά με ένα καλό μαντήλι και από πάνω ένα ταψί. 
Το αφήνουμε περίπου μισή ώρα να φουσκώσει και μετά με την κουτάλα το παίρνουμε και το βάζουμε πάνω στα τραπέζια να "τσιπώσει" ώστε να τρίβεται εύκολα.
Μόλις ξεραθεί το κοσκινίζουμε λίγο-λίγο και το απλώνουμε ξανά σε τραπέζια στον ήλιο για να στεγνώσει.
Μόλις στεγνώσει το απλώνουμε ξανά σε σκιερό όμως μέρος για δύο μέρες, όπου πια έχει την υφή που πρέπει.
Τώρα είναι έτοιμο να το βάλουμε σε σακουλάκια πάνινα και να το αποθηκεύσουμε σε μέρος σκιερό και ... καλή μας όρεξη ! 
(η σελίδα μας ευχαριστεί την κ. Μοτσιοπούλου Ελένη και τον εγγονό της κ. Πετρόπουλο Δημήτρη για τις πληροφορίες και τις φωτογραφίες)









Σάββατο, 12 Αυγούστου 2017

Χρόνια Πολλά Ριζώματα και Καλό Δεκαπενταύγουστο. Χρόνια πολλά σ' όλον τον κόσμο !


Η Κοίμηση της Θεοτόκου είναι Θεομητορική εορτή των Χριστιανικών Εκκλησιών, η οποία εορτάζεται στις 15 Αυγούστου. 
Στα Ριζώματα γιορτάζεται με ιδιαίτερη λαμπρότητα με την εκκλησία της Παναγίας του χωριού να φοράει τα "καλά" της για να υποδεχτεί τα παιδιά της, μια εκκλησία που μετράει αιώνες ζωής με μοναδικές τοιχογραφίες στο εσωτερικό της. Εκατοντάδες χωριανοί από όλη την χώρα αλλά και το εξωτερικό με τις οικογένειές τους συγκεντρώνονται στο χωριό για να γιορτάσουν με τους δικούς τους αυτήν την άγια μέρα, το «Πάσχα του καλοκαιριού» όπως ονομάστηκε. Το χωριό γιορτάζει και γίνεται μεγάλο πανηγύρι που διαρκεί τουλάχιστον τρεις μέρες. 
Κατά την παράδοση, όταν η Παναγία πληροφορήθηκε άνωθεν τον επικείμενο θάνατό της, προσευχήθηκε στο όρος των Ελαιών, ετοιμάστηκε και ανέφερε το γεγονός στους Αποστόλους.  Επειδή κατά την ημέρα της κοίμησης δεν ήταν όλοι οι Απόστολοι στα Ιεροσόλυμα, μια νεφέλη  τους άρπαξε και τους έφερε κοντά της. Την τοποθέτησαν στο μνήμα της Γεσθημανής. Μετά από τρεις μέρες ο τάφος ήταν άδειος. Η Παναγία μετατέθη τους ουρανούς.
«Κάθε φορά που νύχτωνε στον Παράδεισο, ο Άγιος Πέτρος, έκλεινε τις βαριές πόρτες και μετρούσε στα τεφτέρια του πόσοι είχανε μπει. 
Ύστερα έβαζε τα ονόματά τους πλάι σε εκείνους που ήδη ήταν μέσα και έβρισκε τον συνολικό αριθμό.
Το άλλο πρωί μετρούσε πάλι και πήγαινε να ανοίξει την πόρτα. Όμως, για καιρό έβλεπε πως ενώ αποβραδίς είχε μετρήσει δέκα π.χ, την άλλη μέρα μετρούσε άλλους 3 παραπάνω. Μα πως γίνεται αυτό σκεφτόταν.
– Αποφάσισε να πάει στον αφέντη Χριστό και να Του πει αυτό που τον απασχολεί.
-Να φυλάξεις βάρδια είπε ο Χριστός και ο Άγιος έσκυψε το κεφάλι και γύρισε στο διακόνημά του.
Το ίδιο βράδυ φύλαξε και σαν ξημέρωσε είχε έτοιμη την απάντηση.
– Τον ρώτησε λοιπόν ο Κύριος, τι συμβαίνει…
– Το βράδυ… Κύριε… που κλείνει ο Παράδεισος ανεβαίνει η Μάνα Σου στα τείχη και βάζει τους ανθρώπους από εκεί».























Πέμπτη, 10 Αυγούστου 2017

Τα καπνά του παρελθόντος ..

Η καλλιέργεια καπνού υπήρξε βασική πηγή εσόδων για δεκαετίες (μαζί με την κτηνοτροφία) για τα χωριά των Πιερίων. Μια από τις πιο κοπιαστικές αγροτικές εργασίες που απαιτούσε τεράστια υπομονή και κόπο για να αποφέρει ένα εισόδημα στην οικογένεια. Για διάφορους λόγους η παραγωγή τα τελευταία χρόνια μειώθηκε ή σταμάτησε εντελώς σε πολλά χωριά και περιοχές. Ο πιο σημαντικός είναι η άνθηση του εμπορίου της ντομάτας Πιερίων (και άλλων κηπευτικών) καθώς αποφέρουν μεγαλύτερο κέρδος. Σε άλλα χωριά αντιθέτως κρατούν ακόμα τα καπνά σαν κύρια ασχολία. 
Σας θυμίζουμε με το βίντεο αυτό εικόνες καθημερινές από το παρελθόν που για σχεδόν όλους ήταν άρρηκτα συνδεδεμένο με τα καπνά. Καρίκια, τσιβιά, αράνια, ράμματα, μπασκιά, μηχανές, βελόνες, κασάκια, ποτίσματα, πρώτο χέρι, δεύτερο, φούρια ...



Ο λύκος, σύμβολο δύναμης κι ελευθερίας

Σύμβολο δύναμης κι ελευθερίας, κομμάτι ιστοριών εδώ και χιλιάδες χρόνια. 
Κάποτε ήταν το θηλαστικό με τη μεγαλύτερη γεωγραφική εξάπλωση στον πλανήτη, καλύπτοντας σχεδόν όλο το βόρειο ημισφαίριο. Σήμερα, εξαιτίας της συστηματικής του εξόντωσης συναντάται σε μικρούς πληθυσμούς στην Πορτογαλία, στην Ισπανία, στην Ιταλία, στις σκανδιναβικές χώρες και στα ανατολικά της Ευρώπης. Πρόσφατα επανεμφανίστηκε στην Γαλλία, στην Ελβετία και στην Γερμανία. Στην Ελλάδα η εξάπλωσή του εκτείνεται σε όλο σχεδόν το ηπειρωτικό ανάγλυφο της χώρας, βόρεια της Βοιωτίας. Υπολογίζεται ότι υπάρχουν 700 άτομα σε πολλές μικρές και απομονωμένες μεταξύ τους ομάδες, με εντονότερη παρουσία σε σημεία όπου υπάρχει νομαδική κτηνοτροφία ή όπου υφίστανται ακόμη μεγάλα ορεινά συγκροτήματα χωρίς έντονη ανθρώπινη παρουσία.


  • Η ελάττωση της φυσικής λείας του (ελάφι, ζαρκάδι, αγριογούρουνο) από ανθρωπογενείς παράγοντες, τον στρέφει προς τα κτηνοτροφικά ζώα και σε συνδυασμό με τη σταδιακή χαλάρωση πρόληψης των ζημιών από το κράτος, επιτείνουν τη σύγκρουση του με τον άνθρωπο. Οι μαγγάνες και τα δηλητηριασμένα δολώματα συνεχίζουν να αποτελούν ευρύτατα διαδεδομένες πρακτικές θανάτωσης λύκων αν και ο νόμος, ήδη από το 1991, απαγορεύει αυστηρά τη χρήση τους.
  • Η επέκταση της ανθρώπινης δραστηριότητας ακόμα και στις δυσπρόσιτες, απομακρυσμένες περιοχές, τα μεγάλα τεχνικά έργα, η διάνοιξη ανεξέλεγκτου δικτύου δασικών δρόμων, η επέκταση των βοσκοτόπων κι η μείωση των δασικών εκτάσεων, οδηγούν σταδιακά στην υποβάθμιση των βιοτόπων και θέτουν σε κίνδυνο την επιβίωση του.
Μερικές πληροφορίες για τον λύκο:
Τρέχει πολύ γρήγορα (έως 45 χλμ/ώρα) και κολυμπά καλά.
Μπορεί να φτάσει το 1,5 μέτρο μήκος.
Ζει σε αγέλες για καλύτερα αποτελέσματα στο κυνήγι.
Αρχηγός είναι το πιο δυνατό ζώο της αγέλης (αρσενικό ή θηλυκό) και μαζί με το ταίρι του είναι το αναπαραγωγικό ζευγάρι της αγέλης.
Έχει εξελιχθεί ώστε να τρέφεται κυρίως με άγρια φυτοφάγα ζώα αλλά σε περίπτωση που αυτά εκλείπουν στρέφεται σε μικρότερα ζώα, κτηνοτροφικά ζώα, ή ακόμα και σε ανθρωπογενείς πηγές τροφής (σκουπίδια, νεκρά ζώα).
Οι λύκοι μπορούν να εντοπίσουν το θήραμά τους από απόσταση 3 χλμ. μόνο από τη μυρωδιά.
Ένας λύκος μπορεί να ακούσει το ουρλιαχτό ενός άλλου λύκου από απόσταση έως και 10 χλμ, όταν ο άνθρωπος αντιλαμβάνεται απόλυτη σιωπή.


Αποτελεί προστατευόμενο είδος με βάση την κοινοτική οδηγία 92/43/ΕΟΚ (ή οδηγία για τους Οικότοπους),  διεθνείς συμβάσεις αλλά και σε πολλές χώρες την εθνική νομοθεσία. Αυτή η αυξημένη νομική προστασία  σε συνδυασμό με την αύξηση των φυτοφάγων θηλαστικών, την περιβαλλοντική ευαισθητοποίηση των πολιτών, αλλά και τις φυσικές του δυνατότητες εξάπλωσης, βοήθησε ώστε τα τελευταία 20 χρόνια ο λύκος να ανακάμπτει σε όλη την Ευρώπη και να εμφανίζεται ξανά σε περιοχές από όπου είχε εξαφανιστεί για δεκαετίες. Το ίδιο συμβαίνει και στη χώρα μας όπου τα τελευταία χρόνια παρατηρείται μια τάση ανάκαμψης του λύκου ιδιαίτερα προς τη νότια Ελλάδα. Επομένως, η επανεμφάνιση του είδους είναι μια φυσική εξέλιξη της αύξησης του πληθυσμού του, της διασποράς του και της αναζήτησης-εύρεσης τροφής.  
Η επανεμφάνιση του είδους σε μια περιοχή από όπου είχε εξαφανιστεί για χρόνια είναι από μόνο της ένα σημαντικό γεγονός  που επανακαθορίζει τις ισορροπίες στην πανίδα και τη χλωρίδα, διαμορφώνοντας την οικολογική κατάσταση προς το καλύτερο. Πιο σύνθετα τροφικά πλέγματα είναι συνήθως ανθεκτικότερα ενώ η παρουσία ενός ανώτερου θηρευτή όπως ο λύκος βοηθάει στη ρύθμιση των πληθυσμών άλλων μικρότερων σαρκοφάγων ή φυτοφάγων ζώων και εντέλει στη λειτουργία, παραγωγικότητα και διατήρηση της ισορροπίας των οικοσυστημάτων.
Όπως είναι φυσιολογικό, η επανάκαμψη του λύκου δημιουργεί νέα δεδομένα σε περιοχές όπου για πολλά χρόνια ο λύκος εμφανίζονταν μόνο στις σελίδες των παραμυθιών. Η έλλειψη εξοικείωσης προκαλεί αρχικά ερωτήματα ακόμη και ανασφάλεια ή φόβο. Σκοπός μας είναι η αρμονική συνύπαρξη με όλα τα είδη πανίδας αλλά και η ενημέρωση και η τήρηση απλών κανόνων «συμπεριφοράς», ώστε να μπορούμε όλοι-ζώα και άνθρωποι- να απολαύσουμε τη φύση και να ασκήσουμε τις δραστηριότητες μας.
Ο λύκος, ως σαρκοφάγο ζώο, τρέφεται κυρίως με οπληφόρα – άγρια όπως το ελάφι, το ζαρκάδι ή με κτηνοτροφικά ζώα. Όταν δε βρίσκει άλλη τροφή θα επιτεθεί και μικρότερα ζώα, σκυλιά, ή ακόμα θα προσεγγίσει σκουπιδότοπους. Καθώς στην Ελλάδα ο πληθυσμός των περισσότερων άγριων οπληφόρων έχει μειωθεί σημαντικά η βασική πηγή τροφής είναι τα κτηνοτροφικά ζώα. Σε κάθε περίπτωση, ο λύκος θα προσπαθήσει να εξασφαλίσει την τροφή του με το λιγότερο δυνατό κόστος.
 Η ελληνική ύπαιθρος είχε σχεδόν ξεχάσει την παρουσία του λύκου με αποτέλεσμα μέτρα πρόληψης επιθέσεων και φύλαξης των κοπαδιών ή άλλων ζώων να έχουν ατονήσει. Σε μια τέτοια στιγμή θα πρέπει αυτά τα μέτρα να ενεργοποιηθούν εκ νέου ώστε να μειωθούν οι ζημιές που μπορεί να προκαλέσει μία επίθεση λύκου κυρίως στην αγρο-κτηνοτροφική παραγωγή. Θα χρειαστούν τσοπανόσκυλα, καλύτεροι φράχτες στα μαντριά, προσεκτικότερη φύλαξη τη νύχτα ώστε να προστατεύονται τα ζώα,  κοκ και τελικά και ένα λειτουργικό σύστημα αποζημιώσεων.  
Η εξόντωση του λύκου με οποιοδήποτε μέσο είναι παράνομη και εντέλει άσκοπη. Ιδιαίτερα η χρήση δηλητηριασμένων δολωμάτων, που αποτελεί ένα συχνό μέσο θανάτωσης του λύκου, μπορεί να επιφέρει επιπλέον προβλήματα όπως η δηλητηρίαση άλλων ζώων. Χαρακτηριστική η περίπτωση δηλητηρίασης τσοπανόσκυλων, κυνηγόσκυλων  κυρίως αλλά και λύκου και αλεπούς που διαπίστωσε η ομάδα του WWF ανίχνευσης δολωμάτων στη Θράκη,  σε πολύ μικρή απόσταση από τη φωλιά του μοναδικού ζευγαριού ασπροπάρη της κοιλάδας του Κομψάτου και ένα από τα 5 εναπομείναντα ζευγάρια της Θράκης.

Παράλληλα με τα μέτρα πρόληψης και φύλαξης, απαιτείται οργανωμένο σύστημα παρακολούθησης του λύκου και δράσεις ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης κατοίκων και χρηστών των περιοχών όπου σταδιακά εξαπλώνεται ο λύκος.
http://www.wwf.gr   http://www.arcturos.gr

Κυριακή, 6 Αυγούστου 2017

Η Μονή Σωτήρος Μουτσιάλης στα Πιέρια Όρη, πάνω από τον Αλιάκμονα


Λίγο πιο πάνω από τον Αλιάκμονα στο δρόμο προς τη Σφηκιά, αν στρέψεις το βλέμμα σου θα δεις κάπου μέσα στα δένδρα και στη φύση των Πιερίων την Ι. Μονή Μουτσιάλης ένα ήσυχο μοναστήρι, που πριν από μερικά χρόνια ήταν σχεδόν απομονωμένο και απόμακρο, ένα πραγματικό ησυχαστήριο με ένα μικρό εκκλησάκι και ένα κελί για τον μοναχό που διέμενε εκεί.
 Το μοναστήρι ιδρύθηκε στα μέσα το 18ου αιώνα και λειτούργησε ως ανδρώος μονή. Ή λέξη Μουτσιάλη με την οποία προσονομάζεται η μονή είναι τοπωνύμιο, πού δηλώνει τον τόπο όπου υπάρχουν πολλά νερά, ή τον βαλτότοπο. Πράγματι, το μοναστήρι γειτονεύει με τον ποταμό Αλιάκμονα, αλλά και με πολλές πηγές και ρυάκια πού κατεβαίνουν από τις πλαγιές των Πιερίων.
Το μοναστήρι καταστράφηκε εντελώς την περίοδο 1946-49. Μέχρι τις αρχές της δεκαετίας του 1980, σωζόταν ο αρχικός περίβολος του μοναστηρίου, που όμως είχε αρχίσει να καταρρέει. Το μοναστηριακό συγκρότημα είχε σχήμα ορθογώνιου παραλληλόγραμμου και ήταν περιφραγμένο με μαντρότοιχο, χτισμένο με ογκώδεις πουρόπετρες.

        Από το παλιό συγκρότημα σώζεται σήμερα το καθολικό δηλαδή η εκκλησία του μοναστηριού, το οποίο βρίσκεται στη μέση της αυλής της μονής και είναι αφιερωμένο στην Μεταμόρφωση του Σωτήρος. Αρχιτεκτονικά, στην σημερινή της μορφή, η εκκλησία είναι μία τρίκλιτη βασιλική, με ξύλινες κολώνες και λιτό τέμπλο, που χωρίζει τον κυρίως ναό από το υπερυψωμένο κατά μία βαθμίδα ιερό στα ανατολικά. Στην αψίδα του ιερού βήματος σώζεται τοιχογραφία με την Πλατυτέρα των Ουρανών, η οποία όμως είναι πολύ κατεστραμμένη, μάλλον από φωτιά. Στην κόγχη της προθέσεως σώζεται μισή η γνωστή παράσταση "’κρα Ταπείνωση". Στο κέντρο του κυρίως ναού, απέναντι από τον δεσποτικό θρόνο, στο δάπεδο, υπήρχε ομφάλιο, μαρμάρινη δηλαδή πλάκα με σκαλισμένο δικέφαλο αετό, το οποίο σήμερα δε σώζεται. Στον βόρειο τοίχο ανοίγεται μία στενή βοηθητική πόρτα. Στα δυτικά, δύο σκαλοπάτια χαμηλότερα, υπάρχει ευρύχωρος νάρθηκας, με χαρακτηριστικό μακεδονίτικο βοτσαλωτό δάπεδο και καμάρες. Οι τοίχοι του νάρθηκα είναι κατάγραφοι από τοιχογραφίες. Θέμα τους, η Δευτέρα Παρουσία του Κυρίου και η Μέλλουσα Κρίση.
Επάνω ακριβώς από την βασιλική πύλη υπάρχει παράσταση ένθρονου Χριστού σε αψίδωμα, ενώ έξω από το αψίδωμα βρίσκονται οι δεόμενες μορφές της Παναγίας και του Προδρόμου. Σώζεται και μία επιγραφή, με μαύρο χρώμα, στην οποία παλαιότερα διακρινόταν ή χρονολογία, 1875, και ένα όνομα, μάλλον Αθανασίου. Ανάμεσα στις καμάρες της νότιας πλευράς υπάρχει ή τοιχογραφία του Αγίου Συμεών του Στυλίτη, επάνω στον στύλο του που φέρει ίχνη καταστροφής από πυρκαγιά. Η πόρτα της εκκλησίας στα δυτικά είναι ή παλαιά, πολύ χαμηλή ενώ το πάτωμα του κυρίως ναού υψηλό, δύο τρία σκαλοπάτια πάνω από το πάτωμα του νάρθηκα.

        Από την αρχική εκκλησία σώζεται ένα μαρμάρινο μανουάλι με την βάση του, μία μαρμάρινη φιάλη αγιασμού και ένας σιδερένιος σταυρός. Τα αρχιτεκτονικά στοιχεία πού διασώθηκαν μέχρι σήμερα καθώς και τα λίγα μαρμάρινα μέλη, χρονολογούν με μεγάλη πιθανότητα την αρχική οικοδομή της εκκλησίας περί το 1770. Την ίδια εποχή ή κάπως νωρίτερα, πάντως στο β' μισό του 18ου αιώνα, πρέπει να ιδρύθηκε και το μοναστήρι.
 Η εκκλησία της Μουτσιάλης, παλιά καλύπτονταν με τρούλο, πράγμα σπάνιο για την εκκλησιαστική αρχιτεκτονική της Ημαθίας. Ό τρούλος, πιεζόμενος από το αιώνιο βάρος των πλακών, με τις όποιες ήταν σκεπασμένος, και από τις καιρικές συνθήκες, κατέπεσε στις 26 Οκτωβρίου 1955. Σώζονται μόνον δύο παραστάδες, στον βόρειο τοίχο του ναού.


Σήμερα, εάν επισκεφθεί κάποιος αυτή τη Μονή, την Ι. Μονή Μουτσιάλης   δεν μπορεί να φανταστεί την προτέρα κατάσταση. Η Μονή, διατηρώντας τον χαρακτήρα της, έχει αναπτυχθεί τόσο κτιριακά όσο και στον περιβάλλοντα χώρο και προσφέρει στιγμές ηρεμίας και γαλήνης στους επισκέπτες. Τα κελιά έχουν αυξηθεί, λειτουργεί κουζίνα και τράπεζα, εργαστήριο ραφής ιερατικών αμφίων και αγιογραφιών, ενώ δίπλα στο αρχονταρίκι έχει κτιστεί εσωτερικά ένα παρεκκλήσι του Αγ. Συμεών του Στυλίτη.
Στη διακονία όλων αυτών βρίσκονται η ηγουμένη γερόντισσα Πορταίτισσα, οι μοναχές και o ιερέας της Μονής π. Βασίλειος. Όλες οι εργασίες έγιναν από τους ίδιους με τη βοήθεια αρχικά της Μητρόπολης αλλά και του κόσμου… Όλα με τα χέρια τους, μέχρι και το κτίσιμο, δικαιώνοντας τη λαϊκή ρήση οτι είναι βαριά η καλογερική.
Tο πρόγραμμα των μοναχών ξεκινάει στις 4.00 το πρωί με τον προσωπικό τους κανόνα, στις 5.00 ή 6.00 πάνε στην ακολουθία και συνεχίζουν με τις διακονίες. Η μία θα πάει στο κέντημα, η άλλη στις αγιογραφίες, στο μαγείρεμα, στην περιποίηση του μπαξέ αλλά και στην υποδοχή των πιστών και την επαφή με τον κόσμο που ανεβαίνει να εκκλησιαστεί. Μέσα στην ημέρα διαβάζουν τις ώρες που είναι εκκλησιαστικές προσευχές, την παράκληση στην Παναγία, κάνουν τον εσπερινό, το απόδειπνο… Όμως, όλες οι ώρες του μοναχού, ότι διακόνημα και να κάνει, εμπεριέχουν και την ευχή ώστε να αγιάζεται  το διακόνημά του και να προσεύχεται για τον κόσμο.

Προς αποφυγή του… «αργία μήτηρ πάσης κακίας», οι μοναχές της Μονής Μουτσιάλη, βρίσκονται πάντα σε εγρήγορση. Ωστόσο η αίσθηση της υπομονής και της απόλυτης ηρεμίας είναι εμφανής στο πρόσωπο της  ηγουμένης που ακολούθησε τον μοναχισμό και την οικογένεια του Χριστού με επίγνωση του αγώνα και της θυσίας που απαιτείται.
Η σελίδα μας ευχαριστεί τις σελίδες golden-greece.gr και discoververia.gr   
Συντάκτες: Φωτεινή Αναστασοπούλου/Σοφία Γκαγκούση







Πέμπτη, 3 Αυγούστου 2017

Ο γαλατάς της γειτονιάς και του παρελθόντος ..


Ποιος από τους μεγαλύτερους δεν θυμάται τον γαλατά της γειτονιάς? Το κουκούμι και την κανάτα που μας έδιναν οι μεγάλοι να πάμε να φέρουμε γάλα φρέσκο, αγελαδινό μιας και το γίδιο ή το πρόβειο δεν έλειπε από σχεδόν κανένα σπίτι. Ένα επάγγελμα και μια συνήθεια που ανήκει πια στο παρελθόν , ανεπιστρεπτί... Ευκαιρία να θυμηθούμε τον γαλατά της γειτονιάς  και να τον ευχαριστήσουμε, αυτόν και το ζώο του για τα πολύτιμα θρεπτικά συστατικά που μας έδωσαν.


Τετάρτη, 2 Αυγούστου 2017

ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΟ ΣΤΑ ΠΙΕΡΙΑ, ΡΙΖΩΜΑΤΑ, ΠΟΛΥΔΕΝΔΡΙ, ΣΦΗΚΙΑ, ΔΑΣΚΙΟ, ΜΟΝΗ ΤΙΜΙΟΥ ΠΡΟΔΡΟΜΟΥ









Αφιέρωμα/οδοιπορικό του Βερροιώτη Γρηγόρη και της κάμεράς του στα Πιέρια και στα χωριά του από τα μέσα της δεκαετίας του '90. Καταγραφές κατοίκων, ιστοριών, καθημερινότητας και παράδοσης από τα Ριζώματα, το Δάσκιο, το Πολυδένδρι, τη Σφηκιά και τη Μονή Τιμίου Προδρόμου στις ρίζες των Πιερίων..



Τρίτη, 1 Αυγούστου 2017

Οδοιπορικό στα Ριζώματα (τέλη Νοέμβρη 2002- TV Ημαθία)

Τα Ριζώματα είναι ένα μεγάλο ορεινό χωριό που απλώνεται στις δυτικές πλαγιές των Πιερίων σε υψόμετρο 700μ. περίπου και είναι διάσημο για τις ντομάτες που παράγει, αποτέλεσμα του χώματος, του νερού και του αέρα των Πιερίων. Οι κάτοικοι των Πιερίων λόγω του απομακρυσμένου της θέσης τους και της γεωγραφικής τους απομόνωσης, έχουν ιδιαίτερη και πλούσια πολιτισμική κληρονομιά. Τα Πιέρια Όρη πέραν των μεγάλων υψομέτρων και των ελκυστικών τοπίων ή των φυσικών πηγών και πόρων αποτελούν φυσικές περιοχές μεγάλης και υψηλής αξίας βιοποικιλότητας. Κατά την ελληνική μυθολογία οι εννέα Πιερίδες Μούσες, προστάτιδες της ποίησης, της μουσικής, του τραγουδιού και του χορού τόσο πολύ μαγεύτηκαν από την ομορφιά των Πιερίων, ώστε παρέμεναν για πάντα στην περιοχή και το μελωδικό τραγούδι τους αντηχεί ακόμα ... Στα Ριζώματα, μέσα στα Πιέρια Όρη μπορεί κανείς να απολαύσει τη μοναδική φύση και τα σπάνιας ομορφιάς παρθένα και άγρια τοπία, να περπατήσει στο ευρωπαϊκό μονοπάτι Ε4 και να ζήσει μοναδικές στιγμές ηρεμίας και γαλήνης μέσα στα καταπράσινα δάση, τις αμέτρητες πλαγιές και στα ρέματα.

Τρίτη, 25 Ιουλίου 2017

Αντάμωμα στα Ριζώματα - 2 Αυγούστου 2014 (βίντεο 4 ωρών) !





Αντάμωμα στα Ριζώματα, στις 2 Αυγούστου 2014, στον προαύλιο χώρο του σχολείου των Ριζωμάτων.
Βίντεο 4 ωρών με εικόνες αρχικά από το χωριό και χωριανούς, μετά από το αντάμωμα, το γλέντι και τους παραδοσιακούς χορούς και φορεσιές του πολιτιστικού συλλόγου Ριζωμάτων.






Δευτέρα, 3 Ιουλίου 2017

ΠΙΕΡΙΑ ΟΡΗ: ΒΡΕΘΗΚΕ Η ΣΠΗΛΙΑ ΜΕ ΤΙΣ ΛΙΡΕΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΕΜΦΥΛΙΟ ΣΤΑ ΠΙΕΡΙΑ ΟΡΗ !!

αρχική δημοσίευση είδησης 1η Απριλίου 2107

Έντονη κινητικότητα της αστυνομίας και του στρατού από χτες στα Πιέρια Όρη όπου...
σύμφωνα με πληροφορίες της εφημερίδας "Ελευθεροτυπία" και του δημοσιογράφου Χ.Καψή,  βρέθηκε η σπηλιά όπου οι αντάρτες είχαν κρύψει δεκάδες κιούπια με χρυσές λίρες κατά τον εμφύλιο.

Η σπηλιά που χρησίμευε σαν αναρρωτήριο για τους αντάρτες (καθώς υπάρχουν κρεββάτια και ιατρικά ήδη) βρέθηκε τυχαία από βοσκό στην περιοχή "Χαντάκι" σε μια δύσβατη και απόκρυμνη πλαγιά των Πιερίων.

Σύμφωνα με αυτόπτη μάρτυρα, πάνω από 60 κιούπια φορτώθηκαν σε στρατιωτικά οχήματα και αναχώρησαν από την περιοχή υπό την συνοδεία ισχυρής αστυνομικής δύναμης και το μέρος  παραμένει αποκλεισμένο. Οι φωτογραφίες είναι αποκλειστικές.



Τετάρτη, 21 Ιουνίου 2017

Το Καταφύ στα Πιέρια Όρη αναγνωρίστηκε ως "Μαρτυρικό χωριό"

από το δελτίο τύπου Τ.Κ. Καταφυγίου:
"Με συντονισμένες ενέργειες, πλήρη και τεκμηριωμένο φάκελο χαρακτηρίστηκε το Καταφύ ως "Μαρτυρικό χωριό".
Η αναγνώριση αυτή ήταν χρέος της πολιτείας όπως επίσης είναι χρέος της πολιτείας να προχωρήσει στη διαδικασία των αποζημιώσεων που δικαιούνται οι εκ θεμελίων εκπατρισθέντες Καταφυγιώτες λόγω της ολοκληρωτικής καταστροφής του χωριού τους και της απώλειας των  ανθρώπινων ζωών και περιουσιών από τα φασιστικά και ναζιστικά Γερμανικά στρατεύματα  τον Δεκέμβριο του 1943 και λόγω της σθεναρής Εθνικής Αντίστασης που είχε αναπτυχθεί στις αετοφωλιές των Πιερίων."



Πέμπτη, 15 Ιουνίου 2017

Φροντίστε τα αδέσποτα ειδικά το καλοκαίρι.

Όπως εμείς έχουμε ανάγκη το νερό τις ζεστές καλοκαιρινές μέρες έτσι και τα ζώα, ειδικά τα αδέσποτα.
Αφήστε έξω από το σπίτι σας λίγο νερό.
Φροντίστε τα αδέσποτα ζώα. 

Πέμπτη, 8 Ιουνίου 2017

"Δερματά" Ριζώματα Πιέρια Όρη (Aπρίλιος 2017)


Η περιοχή "Δερματά" βρίσκεται στο ρέμα ανάμεσα στα Ριζώματα και στη Σφηκιά, ξεκινάει ψηλά από τα Πιέρια Όρη, περνάει από τον "Αποκλεισμό" και την "Μουτσιουγκουντή" και καταλήγει στον Αλιάκμονα ποταμό.
Παλιά στη "Δερματά" υπήρχε μύλος (τα ερείπια σώζονται ακόμα) όπου άλεθαν τα σιτηρά οι χωριανοί. Κάτω από τα βράχια και δίπλα από τον μεγάλο καταρράκτη υπάρχει μια σπηλιά όπου σώζονται δύο εκκλησάκια και από πάνω τους, μέσα από την πέτρα αναβλύζουν θαυματουργές σταγόνες για τους πιστούς του χωριού. Ο καταρράκτης είναι μοναδικός σε άγρια ομορφιά, ύψος και ορμή ιδιαίτερα τους χειμερινούς μήνες που τα Πιέρια κατεβάζουν πολύ νερό. Για να πάτε εκεί κατεβαίνετε από το γήπεδο των Ριζωμάτων μέχρι την περιοχή "Κανάκας" (εκεί που τελειώνει ο δρόμος) και έπειτα υπάρχει μονοπάτι που σε κατεβάζει στον μύλο, λίγο πιο κάτω από τον καταρράκτη.
Ακούγονται τα παραδοσιακά τραγούδια "Πατρώνα", Τσιορναβίτκο" και "Περιστερούδα".
Επιμέλεια-Βίντεο: Θωμάς Βαϊνάς Απρίλιος 2017.

Δευτέρα, 5 Ιουνίου 2017

Ανακοίνωση: Συνέλευση 25 Ιουνίου 2017 για την επανίδρυση της ΑΕΡ

Ανακοίνωση:
Το πρώτο βήμα για την επανίδρυση της ΑΕΡ πραγματοποιήθηκε. 
Το δεύτερο θα γίνει την Κυριακή 25-6 και ώρα 12 το μεσημέρι στην αίθουσα συνεδριάσεων Ριζωμάτων πάνω από το Κ.Α.Π.Η όπου και θα γίνει συνέλευση και θα βγει μια επιτροπή η οποία θα αναλάβει να φέρει εις πέρας τις απαραίτητες ενέργειες για να ξαναφτιαχτεί η ομάδα μας. 
Παρακαλούμε οι ενδιαφερόμενοι από όλα τα χωριά των Πιερίων να είστε εκεί. 
Για πληροφοριες στο τηλ.6970022946




Πέμπτη, 1 Ιουνίου 2017

Παλιά παραδοσιακά τραγούδια μαγνητοφωνημένα σε γιορτή στα Ριζώματα




Τα παλιά τα χρόνια στα Ριζώματα, στις ονομαστικές εορτές συγγενείς και φίλοι επισκέπτονταν τον εορταζόμενο και 
όλοι μαζί μεταξύ τσίπουρου και κρασιού και νόστιμων μεζέδων γλεντούσαν , χόρευαν και τραγουδούσαν ως το πρωί. Το παρόν ηχητικό ντοκουμέντο με παλιά τραγούδια των  Ριζωμάτων είναι από κασσέτα που μαγνητοφωνήθηκε σε μια τέτοια γιορτή. Καλή ακρόαση !!
Ριζώματα Πιέρια Όρη

Τετάρτη, 31 Μαΐου 2017

Ιστορίες με στοιχειά, βρυκόλακες, νεράιδες και δαίμονες στα Πιέρια Όρη


Στχιά ή στοιχειά είναι τα φαντάσματα, οι βρυκόλακες, οι νεράιδες, τα δαιμόνια. Βρίσκονται σε σπίτια, σε σπηλιές, σε χωράφια, πηγάδια, λάκκους. Βγαίνουν τη νύχτα και όταν εμφανιστούν τα προσπερνάς χωρίς δεύτερη ματιά αλλιώς θα σου πάρουν τη λαλιά. 
Είναι πλάσματα μυθικά και υπερφυσικά, συνήθως ψυχές βίαια σκοτωμένων ανθρώπων που περιπλανώνται ζητώντας γαλήνη. 
Πόσες τέτοιες ιστορίες ακούσαμε ή ίσως και ζήσαμε, ιστορίες που προκαλούν ρίγη και κάνουν τα παιδιά να χώνονται τρομαγμένα μέσα στα σκεπάσματα αλλά και τους μεγάλους να αλλάζουν κουβέντα εννοώντας πολλά...
(Το παρόν βίντεο είναι προϊόν επεξεργασίας και παρουσιάζονται μόνο οι ιστορίες από το αφιέρωμα της εκπομπής "Ελλήνων Δρώμενα". 
Επιμέλεια : Θωμάς Βαϊνάς.)